Szybki przegląd: Co znajdziesz na tej stronie
- Pozwolenia i rejestracja – czego potrzebujesz jako obywatel UE/EFTA lub kraju trzeciego.
- Centrum porad – bezpłatna, poufna pomoc w Twoim języku.
- Ważne urzędy – migracja, AHV, zdrowie, kantonalne urzędy rejestracyjne.
- Prawo – najważniejsza podstawa prawna usług seksualnych w Szwajcarii.
- Numery alarmowe – policja, ratownicy medyczni, wsparcie dla ofiar.
Praca seksualna w Szwajcarii – podstawy
Praca seksualna jest legalna w Szwajcarii, pod warunkiem że jest wykonywana dobrowolnie przez osoby dorosłe (w wieku co najmniej 18 lat) i bez przymusu. Uważa się to za samozatrudnienie – oznacza to, że sam jesteś odpowiedzialny za rejestrację, podatki i ubezpieczenie społeczne.
Szczegółowe zasady (wymogi rejestracyjne, strefy pracy, pozwolenia na prowadzenie działalności) są regulowane kantonalnie. To, co obowiązuje w Zurychu, nie jest automatycznie takie samo jak w Bernie, Genewie czy Ticino. W razie wątpliwości skontaktuj się z centrum doradczym w swoim regionie (patrz poniżej).
Wymagania dla zagranicznych prostytutek
Obywatele UE/EFTA
Jako obywatel UE/EFTA możesz polegać na Umowie o swobodnym przepływie osób (FZA). W przypadku samozatrudnienia obowiązuje następująca zasada:
- Do 90 dni w roku kalendarzowym: Obowiązek raportowania online za pośrednictwem procedury raportowania SEM (co najmniej 8 dni przed rozpoczęciem pracy).
- Ponad 90 dni: Złóż wniosek o zezwolenie na pobyt (zezwolenie B) w kantonalnym urzędzie ds. migracji. Wymagany dowód samozatrudnienia (np. rejestracja AHV).
- Rejestracja AHV: Zarejestruj się w kantonalnym biurze ds. odszkodowań jako osoba samozatrudniona.
Obywatele krajów trzecich (spoza UE/EFTA)
Osobom z krajów trzecich bardzo trudno jest legalnie wykonywać pracę seksualną w Szwajcarii. Poprzedni status tancerza kabaretowego (zezwolenie L) został zniesiony 1 stycznia 2016 roku. Zezwolenia wydawane są tylko w wyjątkowych przypadkach (np. łączenie rodzin, trudna sytuacja, status azylu z zezwoleniem na pracę).
Ważne: Nigdy nie pracuj bez ważnego zezwolenia na pobyt i pracę – ryzyko deportacji, kar finansowych i wyzysku jest wysokie. Centrum doradcze (np. FIZ, Aspasie, ProCoRe) bezpłatnie i poufnie wyjaśni Twoją konkretną sytuację.
Rejestracja i ubezpieczenie społeczne
- AHV/IV/EO: Rejestracja jako osoba samozatrudniona w kantonalnym biurze ds. odszkodowań. Obowiązkowe od pierwszego franka dochodu.
- Ubezpieczenie zdrowotne: obowiązkowe w Szwajcarii. Rejestracja w ciągu 3 miesięcy od rozpoczęcia pobytu.
- Podatki: Samozatrudnienie należy zgłosić w zeznaniu podatkowym. Zalecana księgowość (np. prosta księga kasowa).
- Pracowniczy program emerytalny (BVG/Filar 2): Dobrowolny w przypadku osób prowadzących działalność na własny rachunek, ale zalecany.
- Obowiązek raportowania w kantonie: W wielu kantonach (np. ZH, BE, GE) przed rozpoczęciem pracy należy zarejestrować się we właściwym urzędzie rejestracyjnym (często jest to policja lub urząd kantonu).
Zdrowie i ochrona
- Bezpłatne i anonimowe testy na HIV/STI: w Punkcie kontrolnym lub w kantonalnych ośrodkach zdrowia/centrach porad.
- Prezerwatywy i materiały ochronne: wiele ośrodków poradnictwa zapewnia bezpłatne prezerwatywy, lubrykanty i materiały informacyjne.
- Szczepienia: zalecane jest wirusowe zapalenie wątroby typu A/B i HPV, a niektóre są objęte ubezpieczeniem.
- PrEP i DoxyPEP: Leki zapobiegawcze przeciwko wirusowi HIV lub bakteryjnym chorobom przenoszonym drogą płciową – zapytaj w punkcie kontrolnym lub w poradni.
- Doświadczenie przemocy: Masz prawo do pomocy ofierze zgodnie z OHG (Ustawą o pomocy ofiarom) – bezpłatnie, poufnie, nawet bez zgłaszania tego.
Informacje dotyczące kantonów: Narzędzie do pracy prawnej firmy ProCoRe
Zasady różnią się znacznie w zależności od kantonu. Zamiast prowadzić własną (i często nieaktualną) listę, odwołujemy się do doskonałego narzędzia „Legalwork” firmy ProCoRe – szwajcarskiej organizacji zrzeszającej prawa osób świadczących usługi seksualne:
→ Otwarte narzędzie Legalwork (DE/FR/IT/EN)
Znajdziesz tam dla każdego kantonu: urzędy rejestracyjne, wymagania dotyczące zezwoleń, dozwolone strefy pracy, kantonalne biura specjalistyczne.